Malzeme odaklı döngüsel ekonomi modellerini sizlere aktardığımız yazı dizisinde, bugünün konusu geçtiğimiz hafta yayınlanan “Atıksız Gelecek için Kağıttan Şişeler” yazımızın devamı niteliğinde dersek yanlış olmaz.

PLASTIX’in OceanIX malzemesi, sektörün öncü firmalarından Araven S.L tarafından Oceanis serisi için seçildi.

PLASTIX şirketinin döngüsel ekonomi modeline değinmeden önce biraz plastiklerden bahsetmek istiyorum. Plastikler doğada bulunmayan fakat insan müdahalesi ile organik ürünlerden elde edilen malzemelerdir. Üretiminde ham petrol, doğalgaz, selüloz, kömür gibi malzemeler kullanılan plastikler, işlenmesi gereken kompleks bir karışımı oluşturur. Plastik üretimi, belirli bir sıcaklık ve basınç altında katalizör katkılarıyla monomerlerin reaksiyonu sonucu gerçekleşip, genelde petrol rafinerilerinde kullanılan ham petrolün işlenmesi sonrasında arta kalan malzemelerin damıtılmasıyla elde edilir. Ham petrol, damıtma işlemiyle beraber fraksiyonlara ayrılır. Fraksiyonlar molekül büyüklüğü ve yapısı bakımından birbirinden farklı olan hidrokarbonlardır. Nafta bileşimi bu fraksiyonlardan biri olup, plastik üretiminde önemli bir yere sahiptir. Nafta, ham petrolün atmosferik koşullar altında damıtılması ile elde edilen renksiz, yanıcı ve uçucu bir hidrokarbon karışımıdır. Arabalarda kullanılan benzin, teknik olarak nafta grubu karışımlar arasında yer alır.  Bu aşamalardan sonra çeşitli katalizörler kullanılarak polimerleşme ve polikondenzasyon işlemleri gerçekleştirilir. Her bir polimer kendine has özellikler sergiler. Başlangıçtaki monomerin türüne göre, farklı molekül ağırlığında, yapısında ve büyüklüğünde olabilirler. Plastiklerin üretimi oldukça zordur ve uzun süre doğada bozunmadan varlıklarını sürdürebilirler. Plastikler yaşamlarına devam ederken işgal ettikleri canlıların yaşam alanları ise büyük tehlike altında kalıyor. En başından beri söz ettiğimiz hammadde kaynaklarının tükeniyor oluşu da cabası. İçinde bulunduğumuz pandemi süreci de ne yazık ki bu duruma katkı sağlıyor. Bilim ve Teknik dergisinin Ekim 2020 sayısındaki “Pandemiden Plastik Salgınına” yazısında verilen bilgilere göre, 2040 yılında denizlerde biriken plastik miktarının 11 milyon tondan 29 milyon tona çıkacağı öngörülüyor. Plastikler hakkında daha fazla bilgi almak için Döngüsel Malzeme başlığından “Polimerler” kısmını okuyabilirsiniz. 

PLASTIX, okyanusta veya çöplükte bulunabilecek lifleri, kullanılan balık ağlarını, trolleri -avlanmada kullanılan bir çeşit ağ- ve ipleri, yüksek kaliteli yeşil plastik hammaddelere dönüştürmede uzmanlaşmış temiz teknoloji kullanan, Danimarkalı bir geri dönüşüm şirketidir. Yeşil plastik; biyobozunur olan, tamamen veya kısmen biyolojik malzemelerden üretilmiş plastikler olarak tanımlanır. Kullandıkları benzersiz teknoloji, denizcilik endüstrisinde kullanılan sert plastikleri ve plastik elyafları mekanik olarak geri dönüştürmelerini sağlıyor. Süreç, günümüzde sayısı gitgide artan limanlardan, ağ üreticilerinden ve plastik toplayıcılarından plastikleri tedarik etme aşamasıyla başlıyor. Sonrasında, gelen kullanılmış plastikleri renklerine ve türlerine göre ayırıyorlar. Olta takımları gibi plastik malzemelerin geri dönüştürülebilirliği, kullanıcı ve üreticiler tarafından dikkate alınmadığından oldukça yoğun iş gücü gerektiren bir adımı oluşturuyor. Malzeme sınıflandırıldıktan sonra parçalanıyor, yıkanıyor ve kurutuluyor. Son olarak, malzemeyi birleştirip pelet olarak da adlandırılan yeni yeşil plastik hammaddelere dönüştürüyorlar.

WWF’nin PLASTIX şirketine yer verdiği kısa videosu

Aynı zamanda PLASTIX’in bütün girdi çıktı malzemelerini kaydeden ve malzemelerin geri dönüştürülebilirliğini analiz eden laboratuvarı, veri tabanında 800’den fazla ağ, ip ve trol türünü bulunduruyor. Üretilen bu yeşil plastik ürünü kullanmak, ham plastiğe göre %82 daha az karbondioksit emisyon miktarı anlamına geliyor. Yaşam döngüsü değerlendirmesi (Life Cycle Assessment); daha döngüsel bir mavi ve yeşil ekonomiye katkıda bulunduklarını söylüyor ve  deniz kirliliğini, karbondioksit emisyonunu, hammadde kaynak kaybını azalttıklarını belirtiyor. PLASTIX şirketinin CEO’su Hans Axel Kristensen, plastiklerin döngüsel ekonomisinin gereksinimlerini eksiksiz karşılamak adına tüm ürünlerdeki geri dönüştürülmüş plastik içeriğini arttırmanın gerekliliğini belirtiyor ve sadece bu plastik atıkları geri dönüştürmekle kalmayıp, işlem görmemiş plastik malzeme gibi gıda ambalajları da dahil olmak üzere farklı kullanımlara uygun olduğunun garantisini verdiklerini söylüyor.

CISION PR Newswire’ın haberine göre; PLASTIX şirketi ile çalışan Titan Bioplastic, gıdaya uygun nanoteknolojik mineral bir katkı maddesi olan “Titan Nanofill” ile petrol türevli sentetik polimerleri biyobozunur plastiklere dönüştürebiliyor. Aynı zamanda nem bariyer özellikleri düşük olan biyobozunur polimerlerin bariyer özelliklerinde %100 artış sağlayarak nemi, oksijeni ve bir miktar UV’yi bloke etmesini sağlıyor. Gıda ile teması FDA (Amerika Birleşik Devletleri Sağlık Bakanlığı’na bağlı, Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onaylı olan bu mineral katkısı, Titan Bioplastics CEO’su Tanya Hart tarafından birçok ambalaj çözümüne yönelik bir ilerleme olarak görülüyor. Titan Bioplastics firması Avrupa ‘Startus Magazine’ dergisinde, polimerlerde bariyer özellikleri ve UV bozunma koruması sağlayabilen, dünya çapında incelenen 97 şirket arasında en iyi 4 şirketten biri olarak gösteriliyor.  

PLASTIX, dünya çapındaki müşterilere özelleştirilmiş geri dönüştürülmüş hammaddeler sağlarken, Titan Bioplastics ise kompostlanabilir biyoplastik kompozitler, katkı maddeleri ve grafen dahil çeşitli nanomalzemeler geliştiriyor. Birlikte kurdukları iş birliği ile plastik endüstrisindeki döngüsel ekonomiye liderlik ediyorlar. Yazımızın sonuna gelirken, PLASTIX firmasının ürünlerini incelemek isterseniz, buraya tıklayabilirsiniz.

Posted by:Nur Sena Akay

Kocaeli Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümünde eğitimine devam etmekte olan Nur Sena, aynı zamanda Makine Mühendisliği kulübüne bağlı olan Formula Student takımının aerodinamik departmanında görev almaktadır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s