Malzeme bilimi perspektifinden yaklaştığımız döngüsel ekonomi yazılarımızın bu haftaki konuğu İsveçli firma IKEA! 

The Guardian’ın 2016 yılındaki haberine göre; IKEA’nın eski sürdürülebilirlik başkanı Steve Howard; petrol, şeker ve kırmızı et tüketiminde bir zirveye ulaştığımızı ve tıpkı bu ürünler gibi ev mobilyaları konusunda da aynı tüketim çılgınlığı içinde bir üst sınıra ulaştığımızı söylüyor. Dünya devi olan satıcılardan birinin “artık tüketmeyin” sözleri lineer ekonomi modeli yerine farklı bir sisteme geçmemizin kaçınılmaz olduğunu apaçık bir şekilde gösteriyor. Düşünün ki, dünyanın en büyük ev mobilyaları üreten firmalarından biri tüketim çılgınlığından yakınıyor. Bu yakınma, belki size garip gelmiş olabilir ve “tüketmezsek bu firma nasıl ayakta kalacak” diye düşünüyor olabilirsiniz. Her ne kadar tuhaf görünse de aslında değil. IKEA, döngüsel ekonomi modeline geçerek büyümeyi hedefliyor ve müşterilerinin daha çevre dostu bir şekilde yaşamalarını sağlamayı amaçlıyor. Independent gazetesinin 2018 yılındaki haberine göre; IKEA tek kullanımlık plastiği, ürünlerinden ve mağaza içi restoranlardan, 2020 yılına kadar kaldırmayı taahhüt ediyor ve 2025 yılına kadar ise eve yapılan teslimatlarda, emisyonu sıfıra indirmeyi hedefliyorlar. Restoranlarında daha fazla vejetaryen seçeneği sunacağını söyleyen IKEA, kullanılan suyun yüzde 90’ından fazlasını koruyabilen musluk başlığı ve havayı temizlemeye yardımcı olacak kumaşlar dahil olmak üzere, insanların çevresel etkilerini azaltmalarını sağlayacak yenilikler üzerinde çalışıyor. 2018’de verdikleri sözü tutuyorlar ve o yıldan başlayarak, tek kullanımlık plastik pipetleri, tabakları, bardakları ve buzdolabı poşetlerini kademeli olarak kaldırmaya başlıyorlar. Plastik bir ürünün yerini alacak alternatifi yoksa yenisini bulana kadar o ürünü kullanmıyorlar/satmıyorlar. Örneğin, bistrolarında ve restonlarında kullandıkları plastik kaplamalı kağıt bardakların alternatifini bulamadıkları için değiştiremiyorlar. Bu sebeple, doğru bir adım atabilmek uğruna, geri dönüştürülmüş plastik ürünleri kullanmaya başlıyorlar. IKEA İsveç Proje Yöneticisi Caroline Reid, “Tek kullanımlık plastiklerin kaldırılması, tüketici davranışında da bir değişiklik gerektirir.” diyor. Okyanusların plastik atık simgesi olan pipetleri kullanmak yerine eski usul yöntemlerle içeceklerimizi tüketebiliriz. Dondurucu buzdolabı poşetleri kullanmak yerine çok kullanımlık kapları kullanma alışkanlığı edinebiliriz. Okyanusa bağlı plastiği dönüştürüp ürünlerinde hammadde olarak kullanmayı ve diğer firmalar için de bunu bir meta haline getirmeyi amaçlıyor, IKEA. Okyanus plastikleri hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz, “Plastiklerin mavi-yeşil yolculuğu” isimli yazımıza göz atabilirsiniz. 

Tom Dixon, IKEA ve dünyanın dört bir yanından 75 öğrenci ile tasarlanmış DELAKTIG serisi, mobilyaların geleneksel üretim yöntemlerine meydan okuyor. Türünün ilk örneği olan ve tasarımının tamamen size göre değiştiği basit bir tek kişilik yatak düşünün. Dayanıklı bir alüminyum çerçeve kullanarak isterseniz bir şezlonga, hatta üç kişilik bir kanepeye dönüştürebilirsiniz. Ek bileşenler ile lamba, sehpa veya dergi rafları ekleyerek bir okuma, çalışma alanına da çevirebilirsiniz. İhtiyaçlarınıza göre şekillenebilen bir yatak olan DELAKTIG, sürekli güncellenebilen formları ile tüketicinin yeni ürün almasının önüne geçen, kısaca döngüsel ekonomi prensipleri göz önünde bulundurularak oluşturulmuş bir projedir. Projede alüminyumun tercih edilmesinin sebepleri arasında; hafif olması, yeterli mukavemete sahip olması, ekstrüzyon ile kolayca bir profile dönüştürülebilmesi ve yeni özellikler eklenebilmesinin yanı sıra parlak olduğu için bir albeniye sahip olması sayılabilir. Alüminyumun üzerindeki alüminyum oksit tabakası onu korozyona karşı belli bir miktar korur fakat ürünün uzun ömürlü olması ve çizilmelere karşı dirençli olması istendiği için son katmana anotlama işlemi uygulanmış. Bütün bu sebeplerden IKEA’nın yaratıcı lideri James Futcher, “DELAKTIG serisinin arkasındaki katalizör alüminyumdur.” demiştir. DELAKTIG serisinin tasarımlarını incelemek için buraya tıklayabilirsiniz.

DELAKTIG serisi

Son olarak size geçtiğimiz günlerde IKEA ile ilgili çıkan bir haberden bahsetmek istiyoruz. Buraya kadar bahsettiklerimizden eminim ki siz de IKEA’nın bir eşyaya ikinci bir şansı vermeye çalıştığını ve verdiğini, hatta farklı ellerde değerlenebilirliğini arttırmaya çalıştığını fark etmişsinizdir. Lamp, Stuff Monster, New Chapter reklam filmleriyle de bazı insanlar için değerini yitiren ve “eski” olarak tanımlanan eşyaların, bazı insanlar için değerli olabileceğini ve uzun seneler kullanılabileceğini gösteriyor. Sürdürülebilirlik konusunda sınırları aşan Greenwich şubesiyle döngüsel ekonomiye desteğini hep ilk sıralarda tutan IKEA, kasım ayının 27’sinde gerçekleşecek olan Black Friday döneminde -aşırı tüketime karşı bilinç oluşturmak adına- eşyalarına ikinci şansı tanımak isteyen müşterilerine kapılarını açacak. 27 ülkedeki IKEA şubesi eski eşyaları alarak, onları yeni sahipleriyle buluşturacak. Müşterilerinin eski ürünlerini satın alarak, eşyalara ikinci bir şans vermeyi teşvik eden IKEA, müşterilerine mağaza içinde kullanabilecekleri #BuyBackFriday kampanyası çerçevesinde kuponlar verecek. Eşyanın sağlamlığına göre, müşteriler vermiş oldukları ürünün orijinal fiyatının iki katına kadar değerde kuponlar kazanabilecek. Kampanya; artık kullanılmayan Billy kitaplıkları, sandalyeler, tabureler, masalar ve yemek masaları gibi döşemesiz mobilyalar için geçerli olacak. Daha çevre dostu olma yolunda adımlar atan IKEA, 2030 yılına kadar tamamen döngüsel ekonomi modeline geçmeyi hedeflediğini belirtiyor. Bir Billy kitaplığın senelerce süren yolculuğunun anlatıldığı reklam filmiyle sizleri baş başa bırakıyoruz ve iyi seyirler diliyoruz. 

Bir kitaplığın yıllarca süren serüveni.
Posted by:Nur Sena Akay

Kocaeli Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümünde eğitimine devam etmekte olan Nur Sena, aynı zamanda Makine Mühendisliği kulübüne bağlı olan Formula Student takımının aerodinamik departmanında görev almaktadır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s