Döngüsel ekonomi modelleri yazı dizimize bu hafta ülkemizdeki projelerden biri olan Bego Jeans ile devam ediyoruz. Bego Jeans’ in hikayesini, maçlarını ve geldiği noktayı hep beraber öğreniyoruz. Bego Jeans Temiz Moda Hareketi’ni benimseyerek üretimlerini bu doğrultuda yapıyor. Bego Jeans Temiz Moda Hareketi’ni “Doğaya ve insan sağlığına saygılı malzemeler ve yöntemlerle sürdürülebilir bir yaklaşımı benimseyen Bego Jeans Temiz Moda Hareketini, “Üretim aşamasından ürünün tüketiciye ulaştığı son ana kadar, doğa ve insan için adil ve etik bir süreç.” olarak tanımlıyor. Bu yazıda kotların kısa tarihinden başlayıp sonrasında Bego Jeans projesini inceleyeceğiz.

Kot pantolonun kumaşının adı denim olarak adlandırılıyor. Bu isim Fransa’nın Nimes kentinin orjinal adı olan Serge de Nimes’in Amerikan halkının dillendirirken denim haline gelmesiyle ortaya çıkıyor. Serge de Nimes bölgesinde 19.yüzyılda çivit mavisi özel pamuklu kumaşlar üretiliyor ve Cenovalı gemicilere pantolon yapmak amacıyla kullanılıyor. Bildiğimiz gibi kot pantolon İngilizce’de “jeans” olarak geçiyor. Bu kelime ise Cenova’nın Fransızca’daki karşılığı “Gênes” kelimesinden geldiği düşünülüyor. Günümüzdeki haliyle, ilk kot pantolonun patenti 1873 yılında Jacob Davis ve Levi Strauss A.Ş tarafından alınıyor. Amerikan şirketi erkek iş pantolonlarındaki ekleme noktalarını perçinle tutturup sağlamlığı arttırıyor ve yeni bir iş kıyafeti ortaya çıkmış oluyor. Böylelikle ilk kot pantolon ortaya çıkıyor.

Kot pantolonun ortaya çıkışından kısaca bahsettikten sonra bu yazımızın ana kahramanı olan Bego Jeans’e geri dönelim. Bego Jeans’ in hikayesi 1995 yılında çoçuk işçi olarak kot kumlamasında çalışan Bego ile başlıyor. Çoğumuz bir tane de olsa beyazlatılmış kota sahibizdir, bu kot pantolon bize gelirken birçok insanın hayatına mâl oluyor desek, yanlış bir tanımlama olmaz. Bego, kot kumlama sebebiyle silikozis hastalığına yakalanıyor ve akciğerinin %46,2’sini kaybediyor. Devamında projenin aslını projenin kahramanından izleyelim;

Videoda Bego Jeans’in yolculuğunu kısaca dinledik. Hızlı moda hakeretinin hayatımıza birçok olumsuz etkisi var. Sürekli hammadde tüketimi, çocuk işçi çalıştırılması, su tüketimi, kullanılan zararlı kimyasalllar ve daha birçok olumsuz faktörler.. Temiz moda hareketi bunlara karşı çıkan bir model. Bego jeans kendisini bir markadan öte bir üretim hareketi olarak tanımlıyor. Tekstil sektöründe üretim proseslerinin her parçasında verilen emekten kullanılan malzemeye kadar uzun soluklu sürüdürülebilir bir üretimin yapılabilir olduğunu gösteriyorlar. Kullandıkları malzemeler ve üretim yöntemleri açısından çevreyle barışık, insan hayatına saygılı, uzun ömürlü ve geri dönüştürülebilir kotlar tasarlıyorlar. “Biz bugün umudu korursak, yarınlar umut dolu olur. Bugün “temiz” giyinirsek, yarın daha “temiz” olur” mottosuyla hareket ediyorlar.

Şimdi biraz da Bego Jeans’in üretimde kullandığı malzemelerden ve yöntemlerden bahsedelim:

  • Pamuk : %0 kimyasal ürün kullanılarak tamamen organik şekilde kullanılıyor.
  • Fermuar : Hiç bir kanserojen madde içermeden üretiliyor.
  • Kumaş : Organik pamuk kullanılarak Kayseri’deki tesislerde üretiliyor.
  • Düğme : %100 pirinçten üretiliyor, hiçbir kanserojen madde içermiyor.
  • Endüstriyel Yıkama : “Çevreye, doğaya, insana fayda sağlaması” mottosuyla sadece rinse yıkama yapılıyor
  • Etiket : Geri dönüşümlü kağıttan etiket üretiyorlar ancak kullanmıyorlar. Etikette yaygın olarak deri kullanımı ve etiketin genelde kullanımı zorlaştırması sebebiyle etiket kullanma alışkanlığını değiştirmeyi hedefliyorlar.
  • Cep Astarı : %100 pamuktan üretiliyor. Bego Jeans manifestosu organik boyalar ile cep astarlarına bastırılıyor.
  • Nakış : Nakışlar zararlı malzeme ve teknik kullanılmadan yapılıyor.
  • Baskı : %100 doğal boya kullanılarak, makine güzü ile yapılıyor.

Malzeme ve yöntemlerden kısaca bahsettikten sonra Bego Jeans neleri değiştiriyor bir de onlardan söz edelim :

  • %0 Kimyasal Kullanımı
  • %80 Daha Az Atık
  • %0 Çocuk İşçilik
  • %60 Daha Az Su Kullanımı
  • %0 Meslek Hastalığı Riski
  • %40 Daha Fazla Çalışan Ücreti

Bego Jeans tekstil dünyasının baktığı pencereyi değiştirmeyi amaçlıyor. Bu projeyi sadece anlatmakla kalmayıp faaliyete geçirerek de anlattıkları projenin yapılabilir olduğunu gözler önüne seriyorlar. Meslek hastalıkları günümüzde birçok sektörün problemi. Kot kumlamacılarının yakalandığı silikozis hastalığına dirençle başlayan Bego Jeans projesi birçok sıkıntıya dikkat çekerken aynı zamanda çözüm de üretiyor. Meslek hastalığı, ucuz işçi çalıştırma, çocuk işçiler gibi problemlere çözüm bulmasının yanı sıra kullandıkları malzemeler ve yöntemlerle üretimde döngüsel modeli öne çıkarığını görüyoruz. Hammadde kullanımını azaltıyorlar, geri kazanımı sağlamaya çalışıyorlar ve daha az atık üretimi için yeni yöntemler kullanıyorlar.

Ülkemizden böyle bir proje çıkıyor olması geleceğimiz adına umut verici. Bu ve bunun gibi projelerin çıkıyor oluşu kadar onların destekleniyor olması da önemli. Bego Jeans’i daha yakından tanımak isteyenler ve ürünleri incelemek isteyenler buraya tıklayabilirler.

Yazımızı Temiz Giysi Nedir sorusunu cevaplayan video ile sonlandırıyoruz. İyi seyirler.

Posted by:Burak Çamloğlu

Üniversite yıllarında da birçok sosyal projede ve öğrenci topluluklarında görev alan Burak, ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümünden mezun oldu.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s