İyi pazarlar! Döngüsel ekonomi yazı dizilerimizden oluşan serimizin bugünkü konusunu dünyanın ilk biyokompozit otomobili oluşturuyor. Yazımıza başlamadan önce biyokompozitleri kısaca bir özetleyelim. Diğer kompozit malzemeler gibi bir matris ve takviye elemanından oluşmaktadırlar fakat takviye elemanı veya matristen en az biri biyobozunabilir malzemelerden oluşmalıdır. Takviye elemanı için keten, kenevir, pamuk, hindistan cevizi lifi gibi malzemeler kullanılıyorken; matris için ise petrokimyasal reçinenin yerini hayvansal ya da bitkisel kaynaklı reçineler alır. Örneğin, yazımızda bahsedeceğimiz otomobilin üretiminde şeker pancarından elde edilen bir reçine kullanılmış. Biyokompozitler günümüzde vücut implantları (kemik dokusu yerine geçebilecek malzemeler), kozmetik diş hekimliği olan ortodonti ve biyomedikal sektöre kadar uzanan geniş bir yelpazede yer alıyorlar.

Biyomalzemeler, şekilde gördüğünüz kalp stentlerinin yapımında da kullanılmaktadır.
Marker, K. (2017, January 06). Building New Routes for Surgical Stents and Artery Repair: Cardiology. Retrieved December 12, 2020, from https://www.labroots.com/trending/cardiology/4977/building-routes-surgical-stents-artery-repair

Şimdi asıl konumuza dönecek olursak; arabalar denildiğinde eminim ki çoğu kişinin aklına ilk gelen şeylerden biri sürdürülebilirlik kavramı değildir. Evet, günümüzde elektrikli arabaların artmasıyla birçok otomotiv devi karbon emisyon oranlarının düşeceğinden söz ediyor fakat onun da arka planında ne yazık ki (bataryaların üretilmesi sürecinde çıkan karbon miktarı ve atıklar) hoş olmayan şeyler söz konusu. Ki üretilen elektrikli araçlar da hala metal ve plastik malzemelerden üretilmektedir. Geçen haftaki yazımızda bahsettiğimiz Evreka’yı kuran gençler gibi yine bir grup üniversite öğrencisinin biyokompozit malzemeden ürettiği Lina’dan bahsetmeye başlıyoruz!

Lina’nın bir fotoğrafı.

Hollanda Eindhoven Teknoloji Üniversitesi’nden bir grup genç PLA dolgulu (nüve gibi) keten sandviç malzemeden 4 koltuklu elektrikli bir araba ürettiler. Tüm şasi, otomobilin gövdesi ve içi biyokompozit malzemeden üretilmiştir. Lina’nın şasisi için şeker pancarı matrisli keten bazlı kompozitten oluşan PLA balpeteği (honeycomb) sandviç paneller kullanarak, biyo-bazlı malzemelerin de enerji açısından verimli ve hafif olurken gerekli dayanımı da sağlayabileceğini gösterdiler. Biliyoruz, biraz karışık bir sisteme sahip. Daha anlaşılabilir olması için aşağıdaki şekile göz atabilirsiniz.

Karbon ve alüminyumun da hafif olduğu aşikar fakat alüminyumu üretmek için kullanılan enerjinin, çeliğe göre 6 kat daha fazla olduğunu ve bu durumun üretimden sonra tasarruf etmeye çalıştıkları enerjiyi ortadan kaldıracağını söylemişlerdir. Keten, (Latince: Linum usitatissimum) yapısı çok güçlü bir malzemedir. Keten lifleri çapraz olarak istiflendiğinde ve sıkıştırıldığında, otomotiv endüstrisinde yaygın olarak olarak kullanılan malzemeler olan alüminyum ve karbon ile benzer mukavemet özellikleri gösterirler. Keten bu nedenle kârlı bir alternatiftir. Çünkü hem üretimi için alüminyum ve karbona göre enerji maliyeti düşüktür hem de yenilenebilir bir malzemedir. Dahası; hafiftir, geri dönüştürülebilir ve keten Hollanda dahil tüm Avrupa’da yetişir. Saatte 85 kilometreye varan bir hıza ulaşan Lina, ağırlığı toplam 300 kilogram olan ve dört kişi taşıma kapasitesine sahip bir şehir içi ulaşım aracı olarak kullanılmakta.

Her ne kadar üniversiteli öğrenciler biyokompozit malzemeden bir araba ortaya koysalar da otomotiv endüstrisinin bu fikri hemen benimsemesi yakın gelecekte pek olası gözükmüyor. Ama bu demek değildir ki biyokompozit arabaların bir geleceği yok. Umarız ki yakın gelecekte, şehir içi ulaşımlarda biyokompozit araçları kullanma şansına erişebiliriz!

Her Pazar yayınladığımız döngüsel ekonomi yazılarımıza sizler de katkı sağlamak isterseniz, Instagram üzerinden (@modeteam_) veya LinkedIn hesaplarımız üzerinden (Nur Sena Akay, Burak Çamloğlu) bizlerle iletişime geçebilirsiniz. Yorumlarınıza, fikirlerinize açık olduğumuzu belirtir sağlıklı ve güzel hafta sonları dileriz!

Posted by:Nur Sena Akay

Kocaeli Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümünde eğitimine devam etmekte olan Nur Sena, aynı zamanda Makine Mühendisliği kulübüne bağlı olan Formula Student takımının aerodinamik departmanında görev almaktadır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s