Isının tek kaynağı güneş değil. Yerin altında kullanabileceğimiz bir başka ısı kaynağı daha var.

Yerküremizin magmaya yakın yerlerinde bulunan boşluklarda ısınan su yeryüzüne sıcak su ve su buharı olarak ulaşıyor. Jeotermal enerji, yerkürenin bahsettiğimiz öz kaynağını kullanarak elde edilen yenilenebilir bir enerji kaynağı. Bu kaynakların çıkış noktasındaki jeotermal enerji santrallerinde yeryüzüne basınçla çıkan buhar türbinleri döndürüyor ve elektrik enerjisi bu yolla elde ediliyor. Basitçe anlattığımız bu yöntemde kuru buhar santralleri, flaş buhar santralleri ve çift çevrim santralleri gibi proseslerin sıcak su/buhar kullanımlarına göre değişiklik gösterdiğini görüyoruz. 

Jeotermal enerjisi, yeryüzüne gelen sıvının sıcaklığına göre seracılıktan konut ısıtmasına, Bayer prosesi ile alüminyum eldesinden çimento kurutulmasına kadar geniş bir yelpazede kullanılıyor. Bu açıdan baktığımızda hem enerji eldesinde, hem de bir çok endüstriyel proseste kullanıyor olmasının bu yöntemin önemli avantajlarından biri olduğu söyleyebiliriz. Jeotermal enerjisi potansiyeli açısından Türkiye Avrupa’da birinci, dünyada ise dördüncü sırada yer alıyor. Bu sıralamanın da gösterdiği gibi, ülkemiz bu  enerji kaynağı açısından güçlü bir konumda bulunuyor.

Enerji üretim sürecinde, alt tabakalardan gelen sıcak su enerji elde üretildikten sonra soğuyor ve tekrar yer altına gönderiliyor. Böylelikle enerji kaynağının tükenmesi engellenmiş oluyor diyebiliriz. Jeotermal enerjinin yenilenebilir oluşu her ne kadar bu enerjiyi literatürde temiz enerji sınıfına soksa da, ülkemizde bu konuda bazı tartışmalar var.

Jeotermal enerji gerçekten temiz bir kaynak olarak mı değerlendirilmeli? Jeotermal santrallerinin çoğu Büyük Menderes ve Gediz Ovasında yer alıyor. Bu ovaların aynı zamanda Ege Bölgesinde yer alan önemli tarım alanları olduğunu biliyoruz. Jeotermal enerji tanımı gereği yenilenebilir bir kaynak olsa da, bu kaynağın işletilmesi sırasında oluşan problemler nedeniyle bölgedeki tarım faaliyetleri olumsuz etkilenebiliyor. Bu durum üretilen enerjinin temiz olmadığı anlamına gelmiyor, ama farklı yan etkilerinin de dikkate alınması gerektiğini gösteriyor. Bu konuda daha fazla bilgi isteyen okurlarımız, jeotermal enerjiye farklı bir bakış açısı katan BBC News Türkçe kaynaklı haberi izleyebilirler.