Malzemeler ve ürünler dünya üzerinde bir devinim halinde. Biz bu akışı nasıl izleyebiliriz?

Son yıllarda döngüsel ekonomi ve sürdürülebilirlik konuları etrafında yapılan çalışmaları ve yayınlanan makaleleri incelediğimizde, malzeme akış analizinin (İngilizce: Material flow analysis), kısaca MAA) öne çıkan bir diğer konu olduğunu görebiliyoruz. MAA, kaynak tüketimi ve çevre sorunları arasındaki ilişkiyi olumlu yönde etkilediği için, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi adına ele almamız gereken, önemli kavramlardan biri olduğunu söyleyebiliriz. 

Tipik bir MAA örneği. (Kaynak: Wikimedia Commons, Stefan Pauliuk, CC BY-SA 3.0)

Malzeme akış analizi, iyi tanımlanmış bir sistemde malzeme ve stok arasındaki ilişkinin analitik olarak ifade edilebilmesini sağlayan bir terimdir. MAA hem ekosistemler içindeki, hem de farklı endüstriyel sektörler arasındaki malzeme veya ürün akışını da incelemek için kullanılabiliyor. Malzeme ve ürün akışı arasındaki ilişkiyi incelemek için MAA sistem yaklaşımı ve kütle dengesi ilkelerini baz alıyor. Öncelikle sistemin tanımlanmasıyla başlayan MAA, ardından kütle dengesi prensibini esas alarak bahsettiğimiz akışın niceliksel olarak değerlendirilebilmesine olanak sağlıyor.

Şimdi gelelim esas sorumuza: MAA’nın döngüsel ekonomi açısından önemi nedir? Bu soruyu birkaç madde üzerinden cevaplayabiliriz:

  • Bir sisteme giren ve çıkan malzemeleri analiz ederek her bir malzemenin kullanım amacını ve miktarını belirler. Bu sayede, ekonomik gelişme ve doğal çevre arasındaki bağlantıyı gösterir. 
  • Ekonomik gelişme ve çevre arasındaki ilişki bulunduktan sonra, malzeme kullanımı ve çevresel iyileştirme olumlu yönde etkilenecek şekilde bulgular ortaya çıkarılır.
  • Kaynak tüketimi ve yoğunluğu azaltılarak, kaynak verimliliği artmış olur ve atık madde yayılımı da azaltılmış olur.